Nogi w dół

W Polsce ponad 90% kierowców i pasażerów zapina pasy*. Moga one jednak nie spełnić swojej funkcji, jeśli nie zapniemy ich prawidłowo i nie zajmiemy odpowiedniej pozycji. Kierowca powinien ustawić zagłówek, wysokość fotela oraz jego odległość od kierownicy, natomiast nogi trzymać tak, by swobodnie operować pedałami. A jak jest z pasażerami? Podczas długich podróży często zmieniają pozycje na bardziej wygodne, ale niekoniecznie bezpieczne. Trzymanie nóg w górze może spowodować, że przy bardziej gwałtownym hamowaniu pasy nie zadziałają odpowiednio.

Prawidłowa pozycja kierowcy

Obierając odpowiednią pozycję podczas jazdy, musimy pamiętać przede wszystkim o wysokości fotela, odległości od kierownicy oraz ustawieniu zagłówków. Kierowca powinien mieć ustawiony fotel na takiej wysokości, żeby dobrze widzieć maskę samochodu i ziemię cztery metry z przodu pojazdu. Zbyt niskie ustawienie ogranicza widoczność, a zbyt wysokie zwiększa ryzyko obrażeń w razie wypadku – mówi Zbigniew Weseli, dyrektor Szkoły Bezpiecznej Jazdy Renault.
Zanim ustawimy odpowiednią odległość fotela od kierownicy, wciśnijmy pedał sprzęgła. Jest to bowiem najbardziej odległy punkt, do którego musimy sięgać podczas jazdy. Oparcie fotela należy następnie odchylić do tyłu, tak aby kierowca, bez odrywania pleców od oparcia fotela, sięgał nadgarstkiem do godziny 12.00 na kierownicy (przy założeniu, że kierownica odzwierciedla tarczę zegara). Zbyt bliskie ustawienie fotela uniemożliwi swobodne i płynne manewrowanie kierownicą, natomiast przy zbyt dużym oddaleniu, dynamiczne wykonanie manewrów może okazać się niemożliwe, a operowanie pedałami bardzo utrudnione – mówią trenerzy Szkoły Bezpiecznej Jazdy Renault.
Istotnym elementem prawidłowej postawy jest także ustawienie zagłówka. Jego środek powinien znajdować się na wysokości potylicy. Zagłówek stanowi jedyną ochronę odcinka szyjnego kręgosłupa w przypadku wypadku. Dopiero po odpowiednim ustawieniu fotela kierowcy regulujemy pozostałe ustawienia, takie jak ułożenie pasów.

Prawidłowa pozycja pasażera

Pasażerowie także powinni zająć odpowiednią pozycję na swoim fotelu. Osoba siedząca na przednim siedzeniu powinna przede wszystkim odsunąć fotel tak, aby nogami nie dotykała deski rozdzielczej. Ważne, aby pasażer śpiąc w trakcie jazdy miał stale podniesiony fotel i nie opuszczał go do pozycji poziomej. Taka pozycja byłaby bardzo niebezpieczne w przypadku zderzenia i gwałtownego hamowania. Podczas jazdy pasażer nie powinien trzymać nóg zbyt blisko deski rozdzielczej, a także podnosić ich do góry lub podkurczać. Przy gwałtownym hamowaniu bądź zderzeniu może otworzyć się poduszka powietrzna i wówczas nogi mogą odskoczyć, a pasażer zrobi sobie krzywdę – mówią trenerzy Szkoły Bezpiecznej Jazdy Renault. – Ponadto pasy bezpieczeństwa mogą nie zadziałać odpowiednio z powodu nieprawidłowego ułożenia pasa, zwłaszcza w części biodrowej. Pas powinien wówczas przebiegać poniżej brzucha, tymczasem uniesione nogi mogą powodować podsunięcie się pasa do góry – dodają trenerzy.

Działanie pasów

Zadaniem pasów jest absorbowanie głównej siły uderzenia oraz utrzymanie ciała na miejscu. Pasy amortyzują silne uderzenia i pozwalają uniknąć uderzenia o deskę rozdzielczą, kierownicę bądź w przypadku pasażerów siedzących na tylnych siedzeniach o fotele znajdujące się z przodu. Użycie pasów wraz z poduszką powietrzną zmniejsza ryzyko śmierci o 63% oraz w znacznym stopniu zapobiega poważnym urazom. Samo zapięcie pasów zmniejsza śmiertelność o niemal połowę**.

Czy umiesz zapiąć pas?

Wielu kierowców i pasażerów zapina pas odruchowo, nie zastanawiając się nad tym czy robi to prawidłowo. Jak powinien leżeć pas, aby właściwie spełniać swoją funkcję? Jego pozioma część, tzw. część biodrowa, powinna znajdować się poniżej brzucha pasażera. Takie ustawienie pasa zabezpieczy przed uszkodzeniami wewnętrznymi podczas wypadku. Część ramieniowa z kolei powinna przechodzić po skosie przez cały tułów. Pas zapięty w ten sposób wystarczy, aby utrzymać ciało na miejscu nie tylko podczas hamowania, ale także zderzenia czy dachowania.

* Stosowanie pasów bezpieczeństwa w Polsce w 2014 roku, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju
** źródło: University of Pittsburgh Medical Center